:: آشنایی با هنر قلم زنی

دسته بندی: مقالات آموزشی، وبلاگ
713 بازدید
۱۳۹۶/۱۱/۱۶

آشنایی با هنر قلم زنی

در این مقاله از وبسایت قلم های آبی به آشنایی با آشنایی با هنر قلم زنی ،خواهیم پرداخت.

 

 آشنایی با هنر قلم زنی
آشنایی با هنر قلم زنی

نقش اندازی بر بدنه های فلزی از جنس مس،برنج،طلا،نقره از طریق چکش و قلم های فولادی ر ابه اصطلاح قلم زنی میگویند.

قلم زنی یک شیوه تزئینی است که بشر گذشته آن را همزمان با شناخت فلزاتی که در طبیعت وجود داشته و کشف چگونگی کار با آنها  ابداع کرده است .امروزه قلمزنی یکی ازرشته های هنر سنتی ایران است که در رده هنرهای صناعی و در گروه فلزکاری قرار دارد.

در واقع قلم‌زنی عبارت است از تزیین و کندن نقوش بر روی اشیای فلزی به ویژه مس، طلا، نقره، برنج یا به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش و بر روی اجسام فلزی.

قلم‌زنی یکی از رشته‌های هنرهای سنتی ایران است که در دسته‌بندی، در رده هنرهای صناعی و در گروه فلزکاری قرار دارد.

امروزه برای قلم‌زنی نخست داخل یا زیر ظرف یا سینی مورد نظر را که معمولاً از جنس نقره یا طلا است از محلول قیر و گچ پر می‌کنند تا سروصدای قلم کمتر به گوش برسد و همچنین مانع از سوراخ شدن ظرف در حین کار شود. سپس نقش مورد نظر را روی ظرف رسم کرده و قلم مناسب را انتخاب کرده و روی سطح ظرف قرار می‌دهند و با چکش بر انتهای قلم می‌کوبند تا شیارها و نقش‌ها با تغییر شدت ضربه روی ظرف ایجاد شوند.

قلم‌های این هنر متنوع هستند و نام‌های خاص خود را دارند مانند قلم سایه و قلم نیم‌بر. پس از ایجاد نقش‌ها، قیر را جدا می‌کنند و روی شیارها گرده زغال می‌ریزند و روی ظرف را با روغن جلای سیاه می‌پوشانند. به این ترتیب نقش‌های قلم‌زده شده به شکل خط‌هایی تیره و مشخص دیده می‌شود.
نمونه‌ای از هنر قلم زنی استان مرکزی که یک بادیاب (بادیه، جام بزرگ پایه‌دار) مسی بود در ورودی سازمان مالکیت‌های معنوی سازمان جهانی مالکیت فکری در سوئیس قرار دارد.

 آشنایی با هنر قلم زنی
آشنایی با هنر قلم زنی

سبک های اصلی در قلم زنی

دو سبک اصلی در قلمزنی ایران مطرح است که عبارتند از سبک تبریز و سبک اصفهان. در سبک تبریز برای حرکت قلم و انجام قلمزنی از حرکت و فشار مچ دست استفاده می‌شود و در سبک اصفهان از ضربات چکش. به همن سبب قلم تبریز صاف و کم عمق است ولی قلم اصفهان عمیق‌تر می‌باشد. قلم زنی در اصفهان نیز در دو سبک مجزا می‌باشد که به نام‌های قلم ریز و فلم زنی برجسته شهرت دارد. قلم زنی برجسته دارای برجستگی‌های عمیقتری می‌باشد و حالتی سه بعدی را ایجاد می‌نماید. این گونه از قلم زنی در ساخت ضریح امامان شیعه استفاده می‌گردد.

پیشینه هنر قلم‌زنی در ایران

پیشینه قلم‌زنی به زمان سکاها یا سیت‌ها نسبت داده می‌شود که نژاد آریایی داشتند.

 آشنایی با هنر قلم زنی
آشنایی با هنر قلم زنی

استادان برجسته هنر قلم زنی 

 آشنایی با هنر قلم زنی
آشنایی با هنر قلم زنی

استاد بهرام الیاسی که در کار خود منحصر به فرد و دارای درجه یک هنری و آثاری شاهکار در سراسر جهان می‌باشد قلم زنی به سبک اصفهانی است او فرشچیان قلم زنی ایران است.
ابراهیم لاتخافی از استادان صاحب نام و برجسته قلمزنی و اسطرلاب سازی اصفهان بود که در تاریخ ۱۳۹۱/۰۳/۲۰ دارفانی را وداع گفته و در قطعه هنرمندان باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده شد.
یوسف محمدی یکی دیگر از استادان گمنام در رشته نقره‌سازی است. وی سال‌های متمادی در این رشته فعالیت داشت اما به دلیل برخی مشکلات از این شغل دست کشیده و فعلاً فقط مشغول آموزش معلولان می‌باشد. او یکی از استادان سبک تبریز است.
منصور حافظ پرست از دیگر اساتید بنام این رشته است. وی متولد ۱۳۲۴ در محله بیدآباد اصفهان و نزدیک به ۶۰ سال دراین رشته هنری مشغول به فعالیت می‌باشد. او دارای درجه یک هنری و دکترای افتخاری هنر می‌باشد.
سید محسن احمدی از اساتید معاصر صاحب نام و برجسته در قلمزنی برجسته می‌باشد. شروع فعالیت او از سال ۱۳۵۱ تحت نظر سید عیدی محمد احمدی می‌باشد. او به دلیل کاربرد این نوع از قلمزنی در ضریح بقاع بیشتر فعالیت خود را به این امر اختصاص داده است از جمله کارهای او می‌توان به یک جفت درب سرداب علی بن موسی الرضا، کتابخانه حرم حسین، ضریح بی بی شریفه در حله عراق، موسی ابن الحسن المثنی در حله عراق اشاره کرد.



بدون نظر



ارسال دیدگاه